Głowienka

Głowienka powstała równocześnie z Krosnem około 1340 roku. Pierwsza zapisana o niej wzmianka pochodzi z roku 1445 gdy nosiła nazwę Glovnynka, następnie w roku 1462 Głowninka. Istnieją teorie, że nazwa może pochodzić od rośliny zwanej głowienką, ale najwięcej teorii zarówno pisanych, jak i przekazywanych wiąże powstanie nazwy z głowniami (niedopalone drwa), które pozostały bądź na uroczyskach gdzie palono zmarłych, bądź po pożarze lasów, czy wreszcie od głowni pozostających po szczapach twardego drzewa używanego do oświetlenia, które na naszym terenie były wykonywane.

Wieś położona jest w powiecie krośnieńskim, znajduje się w regionie Pogórza Środkowo- Beskidzkiego, w paśmie górskim Karpat fliszowych. Posiada rzeźbę typową dla równin podgórskich, najwyższe wzniesienie to Winna Góra. Jest oddalona od Krosna o 4 km, położona w dolinie rzeki Lubatówki, na wysokości 267 – 280 m npm. Zajmuje powierzchnię 733 ha, zamieszkuje ją 2265 mieszkańców. Znajduje się tutaj szkoła podstawowa, dom ludowy, biblioteka, przedszkole, parafia rzymskokatolicka, ośrodek zdrowia, OSP, klub sportowy,filia domu kultury 

Miejscowość w początkach swojego istnienia była własnością królewską i stanowiła wyposażenie wójtostwa miasta Krosna. W roku 1462 wójt krośnieński Jan przekazał połowę swojego wójtostwa (także młyn w Głowience) Henrykowi Kamienieckiemu, dziedzicowi zamku Kamieniec. W roku 1474 wieś została zniszczona przez najazd węgierski (wojska Marcina Korwina), z tego powodu została zwolniona przez króla Kazimierza Jagielończyka na dwa lata z płacenia czynszów, z wyjątkiem tych zastrzeżonych dla niego. Kolejne klęski to powódź w 1494r, i napad Tatarów w 1498r.




W roku 1523 za zgodą króla Zygmunta I Jan Boner sprzedał wójtostwo mieszczanom. W 1565r. na wsi było 18 łanów i 2 pręty roli, czyli około 305 ha osiadłej przez 30 kmieci. Kmiecie płacili czynsze, dawali na pocztę po korcu owsa, zobowiązani byli do koszenia łąk starościańskich przez trzy dni w roku, pracowali także przy naprawie murów Krosna. Ludność trudniła się rolnictwem, furmaństwem przewożąc towary na Węgry, wieś nie była wsią pańszczyźnianą. Od 1578 r. wieś wyznaczała na wojnę jednego gospodarza na 20 łanów. W ciągu wieków na skutek wojen, zarazy, głodu ludność przeżywała różne okresy.

Połowa XVII wieku, to wojna szwedzka i zniszczenia dokonane przez księcia Rakoczego. Także kolejny wiek przyniósł zniszczenia wojenne.

W XVIII w. stwierdzono występowanie na terenie Głowienki złóż ropy naftowej, które opisał Gabriel Rzączyński w roku 1721, a w 1781 Krzysztof Kluk. Jednak wydobycie w skali przemysłowej miało miejsce końcem XIX wieku. Początków XVIII sięga ustanowienie pierwszego w Głowience urzędu sołtysa, a został nim Markiewicz. Sołtys otrzymał 2 łany pola, wybudował młyn na potoku prowadzącym wodę z pól, pola te do dziś nazywane są jako „sołtysie”.

Przełom XIX i XX wieku, aż do wybuchu I wojny to lata wielkiej emigracji ludności na Wołoszczyznę, Węgry, a później do Stanów Zjednoczonych. Do końca XIX w, dla ogółu mieszkańców głównym źródłem utrzymania było rolnictwo, ale na wsi rozwinięte również było rzemiosło, byli krawcy, szewcy, murarze, cieśle, olejarze, koryciarze, chomąciarze, sierpiarze i druciarze. Pierwsza połowa XIX wieku to głód w 1811r, epidemia cholery w 1831r, zaraza bydła w 1843r, i zaraza ziemniaczana w 1845r. (zniszczenie 100% plonów).

Podczas działań wojennych w latach 1914 – 1915 wieś uległa częściowemu zniszczeniu, mieszkańcy zginęli na froncie I wojny światowej i wojny polsko – bolszewickiej.

Głowienka do roku 1934 stanowiła jednowioskową gminę wiejską, dopiero w roku następnym została dołączona do gminy zbiorowej w Miejscu Piastowym. W roku 1938 część gruntów miejscowości została odsprzedana w związku z budową lotniska w Krośnie.

Okres II wojny światowej nie był łatwy dla mieszkańców, ponieśli oni wiele strat. Podczas operacji karpacko – dukielskiej 10 – 11 września przez teren Głowienki przeszło natarcie 421 dywizji piechoty Armii gen. Moskalenki.

Po II wojnie światowej do 1955r. wieś nadal należała do gminy Miejsce Piastowe, a następnie po likwidacji gmin razem z Wrocanką i Niżną Łąką stanowiła gromadę. Od roku 1973 znów należy do gminy Miejsce Piastowe.

We wsi zachowały się nieliczne stare drewniane chaty, głównie z początku lat międzywojennych XX w. oraz przydrożne kapliczki.

Podstrony artykułu:



Używamy cookies w celu świadczenia usług, reklamy i statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza zgodę na umieszczanie ich w Twoim urządzeniu końcowym. W każdej chwili masz możliwość zmiany ustawień swojej przeglądarki