Targowiska


PANORAMA TARGOWISK

Targowiska oddalone są od Miejsca Piastowego o 3 km na wschód, położone w dolinie potoku Olszyny na wysokości 290 – 310 m npm. Osada powstał nad jeziorkiem, które do dziś nie zachowało się. Zajmuje powierzchnię 342 ha, posiada 2170 mieszkańców.

W początkach swojego istnienia miejscowość jest łączona z Zalesiem przysiółkiem będącym oddzielnym sołectwem, znajdującym się w północno wschodniej części, oraz z Widaczem na południowym wschodzie także przysiółkiem.


Panorama

Miejscowość posiada szkołę, przedszkole, dom ludowy, bibliotekę, Ochotniczą Straż Pożarną, pocztę, ośrodek zdrowia, aptekę, zapasowe lotnisko Aeroklubu Podkarpackiego w Krośnie, małe zakłady pracy, warsztaty usługowe i sklepy. Działa tutaj: koło gospodyń, oraz Ludowy Zespół Sportowy.

W wyniku przeprowadzonych wykopalisk archeologicznych odkryto pierwsze ślady pozostawione na tych terenach przez człowieka z czasów neolitu. Inne znaleziska pochodzą z epoki brązu, okresu rzymskiego i wczesnego średniowiecza.

Pierwszy opis miejscowości pochodzi z roku 1365 i znajduje się w dokumentach króla Kazimierza Wielkiego. Była to w tamtym okresie osada miejska o charakterze handlowym, określano ją jako oppidum – miasteczko. Nazywano ją Targowiszcze Ruskie ponieważ król wyznaczył tędy drogę dla mieszczan krośnieńskich. Z upływem czasu miejscowość upadła do roli wsi.

Początkiem wieku XV należała do Jaksy Rocha herbu Lis zwanego też Wrochem, który rozsławił Targowiska walcząc pod Grunwaldem. Podczas tej bitwy  – najpierwsze miejsce trzymała – Chorągiew Ziemi Krakowskiej, dowodzona przez Zyndrama z Maszkowic. Jej chorążym był  Marcin z Wrocimowic, a wśród przedchorągiewnych byli najprzedniejsi rycerze polscy między nimni także Jaksa z Targowiska. "Pierwsza była chorągiew wielka ziemi krakowskiej, której znakiem był biały orzeł w koronie z rozpiętymi skrzydłami na czerwonym polu. Znajdowali się w jej szeregach wszyscy znaczniejsi panowie i rycerze polscy, wszyscy weterani i wyćwiczeni w bojach. Siłą i liczebnością przewyższała ona wszystkie inne chorągwie. Jej dowódcą był wspomniany Zyndram z Maszkowic, a chorążym rycerz Marcin z Wrocimowic z rodu Półkoziców. W pierwszym szeregu kroczyło w niej i na czele 9 rycerzy ze względu na ich niezwykłe zasługi, mianowicie: Zawisza Czarny z Garbowa z domu Sulima, Florian z Korytnicy herbu Jelita, Domarat z Kobylan z rodu Grzymalitów, Skarbek z Góry z domu Habdank, Paweł złodziej z Biskupic z rodu Niesobia, Jan Warszowski z rodziny Nałęcz, Stanisław z Charbinowic z rodu Sulima i Jaksa z Targowiska z domu Lisów." (Jan Długosz-Bitwa Grunwaldzka).

Następnie miejscowość została kupiona przez Piotra Smolickiego starostę sanockiego po nim przejął ją Jan Targowicki. W kronikach Jana Długosza znajdują się zapisy, według, których należała również do Mikołaja z Tarnawy h. Sas. Podczas gdy właścicielami byli Smoliccy miejscowy kościół został zmieniony na zbór kalwiński.

Targowiska w XVII i XVIII stuleciu jak wynika z akt ziemskich i rejestrów podatkowych zostały dotknięte przez najazdy i wojny. Należały one wtedy do Kalnicckich, Sieneńskich, Tomaszewskich, w wieku późniejszym do Baranowskich, którzy nabyli ją od kamery austriackiej. Następnie należały do Mietelskich, Wojakowskich.

Do pierwszego rozbioru (1772r.) wieś należała do ziemi sanockiej, po nim znalazła się w cyrkule dukielskim, później jasielskim.


POMNIK JP II

W XIX wieku Targowiska znalazły siew rękach Głaszewskich, którzy mieli je we władaniu dziedzicznym do roku 1944. W tym okresie miejscowość została dotknięta nieurodzajami, niepokojami społecznymi, epidemiami chorób zakaźnych.

W roku 1884 wybudowano w Targowiskach stację kolejową, na linii kolejki transwersalnej. Stacja nazywana była Iwonicz – Zdrój gdyż wysiadali na niej kuracjusze jadący do uzdrowiska w Iwoniczu Zdroju. Taka sytuacja pozwoliła miejscowości na większy rozwój: powstała restauracja i hotelik. Przy stacji znajdowały się zbiorniki na ropę odbieraną rurociągami z Rogów i Równego. Od roku 1870 prowadzono na terenie miejscowości poszukiwania ropy naftowej, jednak nie odkryto żadnego złoża. W 1890 roku zbudowano i uruchomiono rafinerię pod nazwą: Pierwsza Iwonicka Destylarnia Ropy Naftowej w Targowiskach. Po I Wojnie światowej została zakupiona przez Towarzystwo Dla przedsiębiorstw Górniczych z Krakowa. Zlikwidowano ją podczas II wojny światowej.

Mieszkańcy Targowisk ucierpieli podczas I wojny światowej gdyż spłonęło kilka domów, rekwirowano im żywność i konie.

Podczas okupacji niemieckiej stacjonował oddział Luftwaffe, ochraniający niemieckie lotnisko. Podczas wojny znajdował się tutaj pluton ZWZ/AK placówki „Pelargonia”. Dzisiaj dominuje nowa zabudowa z starej, zabytkowej pozostały:
- drewniany dwór z XVII w;
- drewniany, modrzewiowy kościół z XV w z późnobarokowym ołtarzem głównymi ołtarzami bocznymi z 1750r.;
- na cmentarzu zachowała się kaplica grobowa Głaszewskich, oraz nagrobki dziedziców z 1825r.;
- we wsi: stacja kolejowa, drewniane chaty (ulegają kolejnym modernizacjom), przydrożne kapliczki i figury.


Targowiska należały w czasach gminnych i grodzkich administracyjnie do Miejsca Piatowego. Jedynie w latach 1955 – 1960 znajdowała się we wsi siedziba gromady. Obecnie miejscowość nie posiada już swoich sołectw: Widacza i Zalesia, gdyż stały się one samodzielnymi jednostkami.


Dworek


Początki ożywienia działalności kulturalnej w Targowiskach związane są z powołaniem do życia w latach 60 klubu młodzieżowego "Casablanca" działającego do lat 70, który był miejscem spotkań miejscowej młodzieży. Działało przy nim koło gospodyń wiejskich, którego członkinie należały do chóru żeńskiego. W roku 2001 została powołana filia Gminnego Ośrodka Kultury mieszcząca się w Domu Ludowym.


Chór żeński


W latach 1958 - 1963 działał teatr amatorski, który wystawiał sztuki na terenie powiatu. Jego działalność łączy się z OSP w Targowiskach to w nim swoje pierwsze kroki stawiali druchowie: Stanisław Sidor. Władysław Kuś, Ignacy Frydrych i wielu innych. Opiekę nad zespołem sprawowały nauczycielki ze Szkoły Podstawowej w Targowiskach: Stefania Szelc i Władysława Siuciak.






1 2 >

Podstrony artykułu:

1) Targowiska
2) Targowiska - galeria zdjęć


Używamy cookies w celu świadczenia usług, reklamy i statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza zgodę na umieszczanie ich w Twoim urządzeniu końcowym. W każdej chwili masz możliwość zmiany ustawień swojej przeglądarki